Classificatiesysteem Jeugdzorg

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een classificatiesysteem ontwikkeld. Hiermee is het mogelijk de aard van de problematiek van cliënten in de jeugdzorg te definiëren. In het systeem staan beschrijvingen van de problemen waarmee cliënten zich bij de jeugdzorg aanmelden en waarvoor zij begeleiding en behandeling ontvangen. 

Het doel van het systeem, kortweg CAP-J genoemd, is het geven van heldere beschrijvingen van problemen bij jeugdigen en hun ouders, zodat hulpverleners en onderzoekers deze kunnen gebruiken bij:

• het verkennen en onderzoeken van de problematiek,
• het onderling bespreken en overdragen ervan,
• het indiceren van behandeling en begeleiding,
• het afleggen van verantwoording over de besteding van gemeenschapsgelden
• en wetenschappelijk onderzoek.

Jaap van den Heuvel, coördinator bij het CCE, werkte mee aan de totstandkoming van het classificatiesysteem. “De bestaande classificatiesystemen, DSM en ICD, zijn niet goed toepasbaar in de jeugdzorg. Ze richten zich vooral op het beschrijven van psychische stoornissen en ziektes. Maar er is weinig ruimte om lichtere problemen en gezins- en omgevingsfactoren te classificeren. Het CAP-J vult deze systemen aan.”  

Volgens Van den Heuvel kleven er ook nadelen aan het gebruik van het CAP-J.”Door te classificeren gaan individuele nuances verloren. Deze zijn echter wel nodig voor een goede indicatiestelling. Daarnaast richt het systeem zich niet op de sterke kanten van de cliënt en op de beschermende factoren. Dan bestaat er nog het gevaar voor etikettering. Iemand is geen ADHD-er, maar heeft ADHD. En wanneer je eenmaal een etiket opgeplakt krijgt is het lastig om er weer vanaf te komen. Daarom moeten er duidelijke afspraken gemaakt worden over de termijn waarvoor de classificaties gebruikt mogen worden.” 

Ondanks deze nadelen ziet Van den Heuvel toch vooral voordeel bij het gebruik van het CAP-J. “Zonder classificatiesysteem blijft de jeugdzorg toch beperkt in de manier van communiceren over de problematiek van zijn cliënten en in onderzoek naar wat helpt bij wie.“ 

Het NJI werkt momenteel aan een implementatieplan voor het CAP-J. Ook zullen er trainingen komen voor het toepassen ervan. Deze trainingen starten naar verwachting nog voor de zomer.   

Het boek ‘CAP-J’ is voor €25,95 te bestellen via de website van het Nederlands Jeugdinstituut.  

Over de totstandkoming van het systeem verscheen het rapport ‘Ontwikkeling van en onderzoek naar het Classificatiesysteem Aard Problematiek Jeugdzorg’, dat gratis is te downloaden.